Trong nhiều năm qua, việc sản xuất nông nghiệp của bà con nông dân Việt Nam vẫn thường xuyên đối mặt với bài toán “được mùa mất giá, được giá mất mùa”. Không ít hộ gia đình từng rơi vào cảnh lao đao vì sản phẩm làm ra không tìm được đầu ra ổn định, phải bán đổ bán tháo hoặc thậm chí bị thương lái ép giá. Nhận thấy thực trạng này, mô hình cam kết bao tiêu sản phẩm sau trồng của các công ty đã ra đời, mở ra hướng đi mới bền vững và hiệu quả hơn cho bà con nông dân.
Mô hình này được xây dựng trên nguyên tắc minh bạch, công khai và đặt lợi ích người nông dân lên hàng đầu. Ngay từ khi bắt đầu trồng cây (đàn hương, cây ăn quả, rau củ…), công ty và bà con đã tiến hành ký hợp đồng rõ ràng về việc công ty sẽ thu mua lại toàn bộ sản phẩm do bà con sản xuất theo đúng quy trình kỹ thuật và tiêu chuẩn đã thống nhất.
Quy trình ký hợp đồng bao tiêu rất chặt chẽ. Trước hết, công ty tổ chức tập huấn kỹ thuật, hướng dẫn quy trình chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh và đảm bảo cây giống đạt chất lượng. Sau đó, hai bên ký kết hợp đồng với các điều khoản chi tiết: diện tích trồng, sản lượng dự kiến, tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm, giá thu mua và thời hạn hợp đồng. Hợp đồng còn quy định rõ phương thức thanh toán, hỗ trợ kỹ thuật định kỳ, cũng như các quyền lợi – trách nhiệm của từng bên.
Khi đến thời điểm thu hoạch, công ty cử cán bộ kỹ thuật đến đánh giá sản lượng và chất lượng sản phẩm. Sản phẩm đạt tiêu chuẩn sẽ được công ty thu mua tận nơi hoặc thu gom về kho trung chuyển, đảm bảo không để bà con phải tự xoay xở đầu ra. Đặc biệt, giá thu mua thường được thỏa thuận trước, tránh tình trạng bị “rớt giá” hoặc chịu áp lực từ thương lái. Ngoài ra, các công ty còn liên kết với hợp tác xã, ngân hàng để hỗ trợ bà con vốn vay, đầu tư sản xuất, từ đó nâng cao hiệu quả mô hình liên kết.
Chính nhờ có hợp đồng bao tiêu sản phẩm, bà con nông dân yên tâm hơn khi đầu tư sản xuất, mạnh dạn áp dụng quy trình kỹ thuật mới, mở rộng diện tích và nâng cao chất lượng sản phẩm. Rủi ro về thị trường đầu ra được giảm thiểu tối đa, lợi nhuận cũng trở nên ổn định và bền vững hơn. Đặc biệt với các cây trồng giá trị cao như đàn hương, mô hình này giúp bà con an tâm “lấy ngắn nuôi dài”, chờ ngày thu hoạch lõi gỗ mà không phải lo lắng về biến động giá cả trên thị trường.
Nhiều hộ gia đình cho biết: “Trước đây, mỗi lần thu hoạch chỉ mong thương lái đến mua mà không biết giá cả ra sao. Bây giờ, có hợp đồng với công ty, chúng tôi không còn lo đầu ra, chỉ tập trung chăm sóc cây cho tốt, đến ngày thu hoạch là có người đến tận nơi thu mua. Cuộc sống vì thế mà ổn định, yên tâm hơn nhiều.”
Mô hình liên kết giữa công ty và nông dân thông qua hợp đồng bao tiêu sản phẩm chính là chìa khóa để sản xuất nông nghiệp hiện đại, bền vững hơn. Không chỉ giúp bà con ổn định thu nhập, mô hình này còn tạo động lực để đổi mới tư duy sản xuất, nâng cao chất lượng nông sản và xây dựng chuỗi giá trị bền vững cho nông nghiệp Việt Nam.
