Anh Nguyễn Văn Hùng, một nông dân ở xã Nghĩa Đức (Nghệ An), từng trải qua nhiều năm vật lộn với cái nghèo trên mảnh đất đồi cằn cỗi. Gia đình anh quanh năm trồng keo, sắn, có vụ được mùa nhưng giá lại rớt thảm hại, có vụ thì mưa bão cuốn trôi cả công sức. Cuộc sống bấp bênh khiến anh luôn trăn trở về hướng đi mới cho gia đình. Đầu năm 2020, anh được cán bộ xã giới thiệu về mô hình trồng cây đàn hương – một loại cây được ví như “vàng xanh” nhờ giá trị kinh tế cao và phù hợp với điều kiện đất đai địa phương.
Bắt đầu với sự lo lắng và cả chút nghi ngờ, nhưng được hỗ trợ giống, kỹ thuật từ doanh nghiệp và cán bộ khuyến nông, anh Hùng mạnh dạn cải tạo lại 2 sào đất đồi để trồng thử hơn 200 cây đàn hương xen canh với ổi và cam. Ngay từ năm thứ ba, anh đã thu hái lá và quả đàn hương bán cho nhà máy làm trà, tinh dầu. Bên cạnh đó, vườn ổi, cam xen canh cũng cho thu hoạch đều đặn, giúp gia đình anh có nguồn thu ổn định hàng năm, không còn lo cảnh “được mùa mất giá”.
Bước ngoặt lớn nhất với anh Hùng và nhiều nông dân khác chính là việc tham gia liên kết với doanh nghiệp. Ngay từ đầu, anh đã ký hợp đồng bao tiêu sản phẩm với công ty, nhận được cam kết thu mua quả, lá, tinh dầu và đặc biệt là lõi gỗ khi đàn hương trưởng thành. Nhờ vậy, anh không còn nỗi lo đầu ra, mà chỉ cần chuyên tâm chăm sóc vườn, học hỏi thêm kỹ thuật để nâng cao chất lượng sản phẩm. Khi đến kỳ thu hoạch, cán bộ kỹ thuật của doanh nghiệp tới tận nơi kiểm tra, hướng dẫn cắt tỉa và thu gom sản phẩm về nhà máy.
“Trước đây, tôi luôn nghĩ phải bán từng cân ổi, cân cam cho thương lái, giá cả bấp bênh. Bây giờ, mỗi vụ bán quả, bán lá cho công ty, tôi chủ động được kinh tế, nuôi con học hành, sắm sửa trong nhà. Đặc biệt, cây đàn hương lớn lên từng ngày là ‘của để dành’ cho tương lai. Chỉ cần chăm tốt, sau 8-10 năm tôi có thể thu hoạch lõi gỗ giá trị lớn”, anh Hùng chia sẻ.
Câu chuyện làm giàu từ vườn đàn hương của anh Hùng không phải là trường hợp duy nhất. Tại xã Nghĩa Đức và nhiều vùng đất khó trên cả nước, ngày càng có nhiều hộ dân mạnh dạn chuyển đổi sang trồng đàn hương, tham gia vào chuỗi liên kết sản xuất – bao tiêu. Họ không chỉ đổi đời về kinh tế, mà còn thay đổi tư duy sản xuất, chủ động học hỏi, kết nối cộng đồng và chia sẻ kinh nghiệm cho nhau. Nhiều người đã trở thành “hạt nhân” lan tỏa giá trị nhân văn của mô hình đàn hương, vận động thêm bà con tham gia, tạo sức mạnh đoàn kết trong cộng đồng nông thôn.
Sức mạnh của cộng đồng và sự chia sẻ bài học kinh nghiệm đã biến cây đàn hương thành cây xóa nghèo, làm giàu chính đáng trên chính mảnh đất quê hương. Không chỉ mang lại lợi ích kinh tế, mô hình này còn góp phần xây dựng tinh thần hợp tác, sẻ chia, cùng nhau phát triển và lan tỏa giá trị nhân văn sâu sắc trong cộng đồng nông dân Việt Nam.
