Trong thế giới các loại cây gỗ quý, đàn hương nổi bật bởi giá trị kinh tế đặc biệt cao và khả năng tận dụng tối đa các bộ phận của cây. Hiện nay, lõi gỗ đàn hương có giá bán dao động từ 500 đến 1.000 USD/kg trên thị trường quốc tế, thậm chí loại cao cấp có thể lên tới 1.500 USD/kg theo số liệu từ doanhnghiepvathuongmai.vn và các báo cáo nghiên cứu của researchgate.net, cifor.org. Điều này đã thu hút rất nhiều nông dân mạnh dạn đầu tư trồng đàn hương, với hy vọng làm giàu từ chính mảnh đất quê hương.
Tuy nhiên, giá trị của cây đàn hương không chỉ đến từ lõi gỗ quý. Đàn hương còn được gọi là “cây cho dòng tiền bền vững” nhờ có thể khai thác nhiều lần, nhiều dạng sản phẩm trong suốt vòng đời. Đặc biệt, từ quả đàn hương, người trồng có thể chế biến ra tinh dầu và bột với giá trị thương phẩm rất cao.
Quy trình thu hoạch quả đàn hương diễn ra khi cây đạt 4-5 năm tuổi. Quả chín được hái thủ công để tránh làm rơi, dập. Sau đó, hạt được phơi hoặc sấy khô, tách vỏ để lấy nhân – nguồn nguyên liệu quý để ép tinh dầu hoặc nghiền thành bột.
Tinh dầu đàn hương được chiết xuất chủ yếu từ hạt và lõi gỗ. Với công nghệ ép lạnh và chưng cất hơi nước hiện đại, mỗi kg hạt hoặc gỗ có thể thu được lượng tinh dầu từ 5-8%, là nguyên liệu đầu vào cho ngành mỹ phẩm, dược liệu và hương liệu cao cấp. Tinh dầu đàn hương nổi bật với mùi thơm tự nhiên sang trọng, khả năng kháng khuẩn, chống lão hóa, dưỡng ẩm và thư giãn thần kinh. Sản phẩm này rất được ưa chuộng tại thị trường Nhật Bản, châu Âu, Mỹ.
Bên cạnh tinh dầu, bột đàn hương cũng là sản phẩm phụ được sử dụng rộng rãi trong công nghiệp làm đẹp và dược liệu. Bột được nghiền mịn từ lõi gỗ già, chứa nhiều hoạt chất quý, dùng trong sản xuất mặt nạ, xà phòng, kem dưỡng và các sản phẩm làm đẹp tự nhiên. Đặc biệt, tại các nước Nam Á, bột đàn hương còn được dùng trong các nghi lễ truyền thống và y học cổ truyền.
Từ mô hình thực tế ở nhiều địa phương như Nghệ An, Gia Lai, Lào Cai… người trồng đàn hương cho biết: Ngoài việc chờ giá trị lớn từ lõi gỗ sau 8-10 năm, mỗi năm gia đình đều có thu nhập ổn định nhờ bán quả, tinh dầu và bột đàn hương cho các doanh nghiệp chế biến, hoặc xuất trực tiếp ra nước ngoài.
Với ưu thế có đầu ra ổn định, giá bán cao, sản phẩm đàn hương ngày càng được thị trường quốc tế săn đón. Tại Ấn Độ, Úc, Trung Quốc, các doanh nghiệp thường xuyên nhập khẩu số lượng lớn tinh dầu, lõi gỗ và bột đàn hương để phục vụ các ngành mỹ phẩm, dược phẩm, thực phẩm chức năng. Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để xuất khẩu đàn hương với giá trị cao, khi diện tích trồng và chất lượng sản phẩm ngày càng được nâng tầm.
Sự vào cuộc của các doanh nghiệp chế biến, hợp tác xã và các dự án liên kết như SmartGap càng làm tăng thêm tính cạnh tranh cho đàn hương Việt Nam trên bản đồ thế giới. Trong tương lai gần, cây đàn hương không chỉ góp phần giúp người nông dân làm giàu mà còn có thể trở thành mặt hàng xuất khẩu chủ lực, mang về nguồn ngoại tệ lớn cho đất nước.
